Sặc là nguyên nhân thường gặp gây viêm phổi ở người bệnh nằm lâu, người sau tai biến hoặc người cao tuổi yếu. Cho ăn đúng cách giúp giảm nguy cơ này đáng kể. Bài viết đưa ra những nguyên tắc chung, nếu người bệnh có rối loạn nuốt, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia để được đánh giá và hướng dẫn riêng.
Tư thế khi ăn
Cho người bệnh ngồi thẳng hoặc nửa ngồi (đầu cao khoảng 45 đến 90 độ) khi ăn và giữ tư thế này khoảng 30 phút sau khi ăn. Đầu hơi cúi nhẹ về trước khi nuốt. Không cho ăn khi nằm ngang hoặc khi người bệnh buồn ngủ, li bì.
Cách cho ăn
- Cho ăn từng thìa nhỏ, chờ nuốt hết mới cho thìa tiếp theo.
- Nói chuyện nhẹ nhàng, không giục.
- Cho ăn trong môi trường yên tĩnh, tránh xem ti vi gây phân tâm.
- Kiểm tra miệng sau ăn xem còn thức ăn đọng không.
Chọn loại thức ăn
Người khó nuốt thường dễ nuốt thức ăn đặc sệt, mềm mịn hơn thức ăn lỏng hay khô vụn. Nước lỏng dễ gây sặc, có thể cần làm sánh theo hướng dẫn của chuyên gia. Tránh thức ăn cứng, dai, dính, nhiều xương.
Dấu hiệu sặc
- Ho, nghẹn, thở khò khè trong hoặc sau khi ăn.
- Giọng nói ướt, lẫn tiếng ừng ực.
- Mặt đỏ, chảy nước mắt khi nuốt.
- Sốt, ho kéo dài sau những lần ăn.
Nếu nghi sặc nặng hoặc tím tái, hãy gọi cấp cứu.
Hỗ trợ khi cần
Một số trường hợp cần máy hút dịch hỗ trợ dưới hướng dẫn nhân viên y tế. Xem thêm chăm sóc người liệt giường tại nhà, chăm sóc người bị tai biến và danh mục máy hút dịch.
Làm gì khi người bệnh bị sặc?
Nếu người bệnh ho mạnh, hãy khuyến khích họ tiếp tục ho. Nếu họ không thở được, không nói được, mặt tím tái, cần gọi cấp cứu ngay và thực hiện sơ cứu theo hướng dẫn đã được học. Với người bệnh có nguy cơ cao, nên học trước kỹ thuật sơ cứu nghẹn từ nhân viên y tế hoặc lớp huấn luyện.
Vệ sinh răng miệng sau ăn
Răng miệng sạch giúp giảm vi khuẩn nếu có sặc nhẹ. Sau ăn, giúp người bệnh súc miệng hoặc lau miệng sạch, kiểm tra không còn thức ăn đọng ở má và dưới lưỡi. Giữ tư thế ngồi hoặc nửa ngồi thêm một lúc. Xem máy hút dịch cho người nằm lâu.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cho uống nước bằng ống hút không?
Tùy tình trạng nuốt. Hãy hỏi chuyên gia trước khi dùng ống hút.
Khi nào cần đánh giá nuốt?
Khi người bệnh hay ho, sặc khi ăn, sụt cân hoặc viêm phổi tái diễn. Nên được bác sĩ đánh giá.
Xem thêm sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn sản phẩm? Gọi hoặc nhắn Zalo cho Thiết Bị Y Tế 103 (Hà Nội: 0977.837.532, TP.HCM: 086.99.55.123) hoặc đến cửa hàng để xem trực tiếp. Giao hàng toàn quốc.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ.
