Uncategorized
Loét tì đè là gì? Những vùng da hay bị loét ở người nằm lâu
Người nằm hoặc ngồi một tư thế quá lâu rất dễ bị loét tì đè. Biết loét hình thành thế nào và nhận ra dấu hiệu sớm giúp gia đình xử lý kịp thời. Hiểu rõ loét tì đè giúp gia đình phát hiện sớm và phòng ngừa, vì khi vết loét đã sâu thì rất khó lành.
Loét tì đè hình thành thế nào?
Khi một vùng da bị đè ép lâu, máu không đến được, da và mô bên dưới thiếu dưỡng chất rồi tổn thương. Ẩm ướt, ma sát và dinh dưỡng kém làm tình trạng nhanh hơn.
Những vùng hay bị
- Xương cùng, mông (khi nằm ngửa hoặc ngồi lâu).
- Gót chân, mắt cá chân.
- Hông, mấu chuyển lớn (khi nằm nghiêng).
- Khuỷu tay, bả vai, gáy, sau đầu.
Dấu hiệu sớm
- Vùng da đỏ không biến mất sau khi bỏ đè ép.
- Da nóng, đau hoặc ngứa nhẹ.
- Da trợt, phồng rộp hoặc đổi màu.
Thấy dấu hiệu này, cần giảm đè ép ngay và báo bác sĩ hoặc điều dưỡng.
Cách phòng ngừa
- Trở mình định kỳ theo hướng dẫn.
- Giữ da sạch, khô, thay ga khi ẩm.
- Dinh dưỡng và uống nước đủ.
- Dùng đệm hơi chống loét giúp giảm áp lực. Ví dụ Lucass LC389 giá tham khảo 650.000đ, Oromi C-05 giá tham khảo 850.000đ.
Khi nào cần gặp bác sĩ
Nếu đã có vết loét hở, chảy dịch, có mùi hoặc sốt, hãy đưa người bệnh đi khám. Đệm hơi chỉ giúp giảm nguy cơ, không điều trị vết loét đã có. Xem thêm bài chọn đệm hơi chống loét.
Nguyên nhân
Loét tì đè xảy ra khi một vùng da bị đè ép lâu, máu không tới nuôi da đủ. Thêm vào đó là ma sát, ẩm ướt do mồ hôi hoặc nước tiểu, và dinh dưỡng kém làm da dễ tổn thương.
Những vùng hay bị
- Xương cùng, xương cụt (vùng mông).
- Gót chân, mắt cá.
- Hông, mấu chuyển lớn.
- Bả vai, sau gáy, khuỷu tay.
Dấu hiệu sớm
- Da đỏ không mất đi sau khi hết đè.
- Vùng da nóng, cứng hoặc đau hơn xung quanh.
- Da phồng rộp, trợt.
Khi thấy các dấu hiệu này cần giảm đè ép ngay, giữ da khô sạch và báo nhân viên y tế.
Phòng ngừa cơ bản
- Trở mình thường xuyên, xem cách trở mình cho người nằm liệt giường.
- Giữ da khô, sạch, thay quần áo ga trải giường khi ẩm.
- Dinh dưỡng đủ đạm, uống đủ nước nếu không có hạn chế.
- Dùng đệm hơi chống loét để giảm áp lực.
- Kiểm tra da hằng ngày, đặc biệt các vùng xương nhô.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Vết loét hở, có mủ, mùi hôi, sốt, hoặc lan rộng. Không tự ý bôi thuốc hoặc đắp lá lên vết loét. Xem thêm danh mục đệm chống loét.
Ai có nguy cơ cao bị loét tì đè?
- Người liệt, nằm hoặc ngồi xe lăn nhiều giờ.
- Người cao tuổi gầy yếu, suy dinh dưỡng.
- Người giảm cảm giác do tai biến, tổn thương tủy sống, tiểu đường.
- Người tiểu tiện, đại tiện không tự chủ, da hay ẩm.
- Người sau phẫu thuật dài, bệnh nặng.
Nguy cơ càng cao thì càng cần biện pháp phòng ngừa chủ động. Xem các giai đoạn loét tì đè.
Phòng loét: nền tảng là giảm áp lực
Ba nhóm biện pháp chính là giảm đè ép (trở mình, đệm hơi, kê gối), giữ da khô sạch, và dinh dưỡng đủ. Thiếu một nhóm thì hiệu quả giảm. Đọc dinh dưỡng phòng loét tì đè và chọn đệm theo nguy cơ và cân nặng.
Những quan niệm sai thường gặp
- “Xoa bóp mạnh vùng đỏ sẽ tan”: thực tế xoa mạnh có thể làm tổn thương thêm.
- “Có đệm là không cần trở mình”: đệm hỗ trợ nhưng không thay thế chăm sóc.
- “Bôi thuốc hay đắp lá là lành”: tự ý đắp có thể gây nhiễm trùng.
- “Chỉ người nằm giường mới bị”: người ngồi xe lăn lâu cũng có nguy cơ.
Câu hỏi thường gặp
Đệm hơi có ngăn hoàn toàn loét không?
Không. Đệm giúp giảm nguy cơ nhưng vẫn cần trở mình và chăm sóc da đúng cách.
Có thể dùng gối kê thay đệm hơi không?
Gối kê giúp giảm đè ở một số điểm nhưng không thay thế được đệm hơi nếu người bệnh nằm lâu và nguy cơ cao.
Có thể ngăn loét hoàn toàn không?
Với chăm sóc tốt, nhiều trường hợp phòng được hoặc phát hiện sớm. Nhưng người nguy cơ rất cao vẫn cần theo dõi sát.
Xem thêm sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn sản phẩm? Gọi hoặc nhắn Zalo cho Thiết Bị Y Tế 103 (Hà Nội: 0977.837.532, TP.HCM: 086.99.55.123) hoặc đến cửa hàng để xem trực tiếp. Giao hàng toàn quốc.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ.
